Searching...
Saturday, March 25, 2017

NHỮNG CÂU CHUYỆN TRÊN ĐẤT MỸ - KỲ 3

NỤ HÔN BẤT NGỜ TRỞ THÀNH BẤT TỬ




Căn cứ hải quân San Diego là một trong những căn cứ hải quân lớn nhất của Hoa Kỳ. Ở đây có một viện bảo tàng hàng không mẫu hạm, người ta gọi nó là một viện bảo tàng khổng lồ trên biển. Đó chính là chiếc hạm thứ 41 trong Đệ thất Hạm đội của Hoa Kỳ từng tham chiến ở Việt Nam được mang tên USS Midway. Và USS Midway là chiếc hạm từng chở hơn 3.000 người Việt Nam di tản vào ngày 30 tháng 4 năm 1975. Nó có sức chứa 4.500 người và gần 100 chiếc phi cơ.
Từ Thế chiến Thứ II đến kết thúc cuộc chiến tranh Việt Nam, USS Midway đã chở biết bao thân phận con người, và dường như tất cả còn lưu lại trong hàng ngàn phòng ngủ, hàng trăm phòng làm việc với những bức ảnh, những bức tượng, những hiện vật buồn vui, tử – biệt – sinh – ly của những cuộc đời chinh chiến.


Đứng ở tầng trên cùng của USS Midway, nơi được gọi là sân bay trên biển, nhìn lên bến, bất chợt, tôi thấy một tượng đài sừng sững cao chừng năm sáu chục mét, bức tượng người lính hải quân ôm hôn cô gái. Anh lính khom người xuống, một tay choàng cổ, một tay ghì chặt ngang eo cô gái áp vào mình. Cô gái trong tư thế ưỡn người, bất lực như bị một thế võ Aikido, mặt cô ngước lên, hai đôi môi kề sát vào nhau, nồng nàn và đắm đuối.
Sau khi quay phim xong, chúng tôi ngồi ngắm bức tượng. Tôi nói người Mỹ làm tượng đài rất nhân bản, người lính đâu chỉ có cầm súng xông lên như tượng đài nhiều nơi mà tôi đã thấy. Người bạn Mỹ gốc Việt giải thích rằng : “Bức tượng nầy có tên là Đầu hàng vô điều kiện của nhà điêu khắc lừng danh thế giới J. Seward Johnson”. Tôi lại càng ngạc nhiên, vì sao tượng đài người lính - biểu tượng cho một binh chủng quốc gia hùng mạnh nhất hành tinh – lại mang một cái tên chiến bại? Anh bạn tôi lại giải thích tiếp : Người Mỹ có cách chơi, cách nghĩ rất ngông. Nghệ thuật của họ không mang ý nghĩa chính trị gì cả. "Đầu hàng vô điều kiện" ở đây có ý nghĩa là cô gái ấy đã đầu hàng vô điều liện trước nụ hôn táo bạo của người lính hải quân. Chỉ có vậy thôi.
 
BỨC ẢNH BẤT NGỜ VÀ NỤ HÔN BẤT NGỜ TRỞ THÀNH BẤT TỬ


Tôi chợt nhớ ra và thật bất ngờ, thì ra, đây là bức tượng được phiên bản từ bức ảnh “Nụ hôn ở quảng trường Thời đại” của nhà nhiếp ảnh Alfred Eisenstaedt đã một thời làm xôn xao dư luận khi nó xuất hiện trên tạp chí Life. Bức ảnh còn có tên “Victory in Japan day” in Times Square - Ngày Hoa Kỳ giành thắng lợi ở Nhật Bản, một bức ảnh mà các thế hệ trên thế gian nầy rất nhiều người biết đến và xem nó như một dấu ấn lịch sử của cuộc chiến tranh thế giới thứ II. Đó là ngày 14 tháng 8 năm 1945, chiến tranh thế giới thứ II kết thúc, hầu hết các thành phố trên nước Mỹ đều tổ chức lễ mừng chiến thắng. Tại thành phố New York, trước quảng trường Thời đại, người ta đổ xô đi dự lễ và những người lính hải quân tung tăng trên đường phố. Họ luôn hôn nhau và hôn tất cả mọi người.

 Trong cuốn sách The Eye of Eisenstaedt, nhà nhiếp ảnh Alfred Eisenstaedt kể lại : “Trên quảng trường Thời đại vào ngày V-J day đó, tôi đã nhìn thấy một người lính thủy chạy dọc con phố và ôm chầm lấy bất kỳ người phụ nữ nào anh ta nhìn thấy, bất kể già, trẻ, béo, gầy… Tôi chạy trước anh ta với chiếc máy ảnh Leika của mình và quay lại để chụp anh ta nhưng không có tấm nào khiến tôi ưng ý cả. Nhưng bất chợt trong giây lát, tôi nhìn thấy anh ta ôm lấy cái gì đó màu trắng. Tôi quay lại và bấm máy ngay khi người lính thủy hôn cô y tá. Giờ đây tôi nghĩ, nếu cô ta mặc đồ tối màu, hay anh lính thủy mặc đồng phục trắng, thì chắc tôi chẳng bao giờ chụp bức ảnh đó. Tôi đã bấm máy chính xác là bốn kiểu, vỏn vẹn trong có vài giây. Tuy nhiên, chỉ có đúng một kiểu thực sự tuyệt vời, nếu xét về sự cân bằng. Trong những kiểu còn lại, trọng tâm bị sai - người lính thủy ở phía bên trái bức ảnh hoặc quá nhỏ bé hoặc quá cao. Mọi người nói với tôi rằng, khi tôi đã ở trên thiên đường, họ cũng vẫn sẽ nhớ tới bức ảnh của tôi.” 



                                                              
HAI NHÂN VẬT TRONG BỨC ẢNH LỊCH SỬ
Alfred Eisenstaedt - cũng như hàng triệu công chúng ngưỡng mộ bức ảnh – không hề biết hai nhân vật trong bức ảnh ấy là ai. Đến cuối năm 1970, bà Edith Shain viết một bức thư gởi cho Alfred Eisenstaedt nói rằng, mình chính là người nữ y tá trong bức ảnh. Bà kể : “Hồi ấy, tôi đang làm việc tại bệnh viện Doctoc’s Hospital ở New York. Khi nghe tin chiến tranh thế giới thứ II kết thúc, tôi cùng bạn bè tới quảng trường Thời đại để ăn mừng. Khi tôi ra khỏi tàu điện ngầm và đi được một đoạn trên phố thì bất ngờ một người lính thủy đã ôm lấy tôi và hôn tôi. Cảm giác của tôi lúc đó là cứ để anh ta hôn vì nghĩ rằng anh ta đã chiến đấu cho mình… ”
Đến tháng 10 năm 1980, tức 35 năm sau sự kiện “Nụ hôn ở quảng trường Thời đại”, tạp chí Life công bố đã có 11 người đàn ông và 3 phụ nữ tự nhận mình là nhân vật trong bức ảnh. Bằng nhiều chứng cứ pháp lý và kể cả máy đo nói dối, người ta đã xác định được hai nhân vật : bà Edith Shain và mãi đến năm 2007, người ta mới xác định được nhân vật thứ hai là ông Glenn McDuffie, nghĩa là mãi đến 62 năm sau, khi đã dựng xong bức tượng Đầu hàng vô điều kiện, ông đã trở thành cụ già 80 tuổi. Ông Glenn McDuffie kể lại : lại ngày 14/8/1945, tôi đang đi tàu điện ngầm tới Brooklyn để thăm bạn gái. Khi ra khỏi tàu điện ngầm ở quảng trường Thời đại cũng là lúc mọi người đang ăn mừng trên các con phố. Tôi cảm thấy rất phấn khích vì em trai của tôi đang là tù nhân chiến tranh ở Nhật Bản sẽ được thả. Tôi bắt đầu hò reo và nhảy nhót. Một nữ y tá ở gần đó nhìn thấy tôi và dang rộng vòng tay về phía tôi. Tôi đi về phía cô ấy, ôm hôn cô ấy và nhìn thấy một người đàn ông đang chạy về phía chúng tôi… Tôi đã nghĩ đó là chồng hay bạn trai cô ta đang ghen và chuẩn bị cho tôi ăn đấm. Nhưng khi tôi thấy anh ta chụp ảnh mình, tôi đã hôn cô ấy thật lâu để anh ta tha hồ chụp … ” 



                                                         
BÀ EDITH SHAIN KỂ CHUYỆN VỀ BỨC ẢNH HÔM KHÁNH THÀNH TƯỢNG ĐÀI
Ngày 10 tháng 2 năm 2007, bà Edith Shain là khách mời vinh dự trong lễ khánh thành tượng đài Đầu hàng vô điều kiện tại San Diego. Hôm ấy, có rất nhiều cựu chiến binh là thành viên của Hiệp hội những người sống sót Trân Châu cảng, chỉ tiếc rằng không có ông Glenn McDuffie. Hơn nửa năm sau, người ta mới xác định được ông là nhân vật thứ hai trong bức ảnh. Nhiều người đặt câu hỏi rằng, chuyện gì sẽ xảy ra nếu ông có mặt trong ngày hôm ấy? Nhất là khi ông nghe bà Edith Shain phát biểu trước công chúng rằng : Đã hơn sáu mươi năm trôi qua nhưng tôi vẫn còn nhớ nụ hôn hôm ấy, mặc dù nó xảy ra rất nhanh, thậm chí tôi không nhìn rõ mặt anh ấy. Lúc ấy, tôi nhắm mắt lại và được hưởng những giây phút hạnh phúc như bất kỳ người phụ nữ nào được hưởng. Giờ nhìn lại mình qua bức tượng, tôi thấy có quá nhiều sự lãng mạn. Bức tượng cũng gợi cho người xem một niềm hy vọng, một niềm khát khao tự do và thanh bình, khát khao tình yêu và hạnh phúc…
Nhà điêu khắc J.Seward Johnson nói rằng, mặc dù có những cuộc tranh cãi về sự phiên bản của bức tượng, nhưng ông không có ý tưởng nào khác hơn bởi bức ảnh đã trở thành hình tượng bất tử của nhân loại về người lính hải quân Mỹ với cuộc chiến tranh thế giới thứ II.
Sài Gòn, tháng 6 năm 2010
Võ Đắc Danh
PC: Khi tôi ngồi viết những dòng nầy thì được tin bà Edith Shain vừa qua đời vì chứng bệnh  ung thư trong một bệnh viện ở Richmond, Virginia, hưởng thọ 92 tuổi.


0 nhận xét:

Post a Comment

 
Back to top!